Je zet je biertje erop, scheurt het misschien gedachteloos in stukjes of geeft je telefoonnummer door aan een leuk meisje in het café. Het bierviltje maakt heel wat mee, zo nietsvermoedend onder een glas. Een simpele uitvinding, met een rijke functie.

Warme kroezen

De eerste bierviltjes waren gemaakt van porselein of aardewerk en waren bedoeld als onderzetter voor een bierkroes of drinkkan. In die tijd werd bier namelijk warm geserveerd en de onderzetter moest voorkomen dat de warme tot hete kroes of kan de houten tafel zou verschroeien. Ook zorgde de onderzetter ervoor dat de ongelakte tafels niet nat werden.

Karton & hout

Omdat porselein duur was en aardewerk snel kon breken, werd er naar andere oplossingen gezocht. Inmiddels – we praten over het jaar 1880 – werden er bierviltjes van karton geïntroduceerd. Deze uitvinding werd gedaan door een Duitse drukkerij, genaamd Friedrich Horn. Enig nadeel: ze waren snel verzadigd en vielen vervolgens uit elkaar waardoor de tafel of bar nog nat werd. In 1892 kwam er een betere oplossing: bierviltjes van houtpulp. Zakenman Robert Sputh uit Dresden fabriceerde namelijk telefoonpalen van hout en hield daarbij veel snippers en ander restmateriaal over. Het viltje van houtpulp absorbeerde namelijk vocht en dat was direct een groot succes. Langzaam veroverde deze bierviltjes de wereld.

Cellulose

Het viltje bleef niet lang onopgemerkt: in 1920 werden de viltjes met opdruk van de brouwerij of drukker verspreid onder verschillende cafés, tegelijkertijd met het leveren van nieuwe vaten bier. Echter stopte de fabricage van de onderzetters tijdens de Tweede Wereldoorlog volledig toen dit karton van houtpulp schaars werd en voor andere doeleinden werd ingezet. Na de oorlog werd de productie weer opgestart en bleef de kwaliteit nagenoeg hetzelfde, totdat de Finnen een nieuw karton ontwikkelde met een laagje cellulose. Cellulose is een absorberend materiaal wat ook gebruikt wordt voor luiers. Bijkomend voordeel was dat het karton een lichtere kleur kreeg – cellulose is namelijk wit – waardoor het zich nog beter leende om te bedrukken. Dankzij het laagje cellulose kan bier en ander vocht de inkt niet doen uitlopen. Hierdoor werd het viltje nog populairder als medium voor reclame.

Vilt

Is het bierviltje ooit van echt vilt gemaakt? Het antwoord is nee: vilt is namelijk erg kostbaar en bovendien zou dat erg nat worden. Viltje is een verbastering van velletje. Eigenlijk is een viltje ook niet meer dan een kartonnen velletje onder je glas, wat de tafel beschermt tegen kringen.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *